Je staat op. Of je probeert het. Misschien gaat het vanzelf. Misschien doe je het rustig aan. Je voelt dat je lichaam nog moet bijkomen en dat sommige bewegingen niet meer automatisch gaan. Je merkt het bij het draaien in bed, bij het opstaan of als je iets optilt. Soms denk je er niet over na. Soms voel je het bij elke beweging. En ergens komt die vraag al naar boven: wanneer kan ik weer echt iets doen?
Wat je voelt, verschilt per persoon. De één beweegt alweer vrij makkelijk, de ander merkt dat haar lichaam nog rust nodig heeft en voorzichtig moet zijn. En allebei is normaal.
Je lichaam is nog aan het herstellen
Je lijf heeft iets groots gedaan. Of je nu natuurlijk bent bevallen of een keizersnede hebt gehad: je lijf heeft veel opgevangen en is nog steeds aan het herstellen. Ook als het aan de buitenkant alweer ‘normaal’ lijkt.
Wat vaak voorkomt, is dat hoe iemand zich voelt niet altijd past bij wat haar lichaam al aankan. Veel vrouwen denken dat het wel weer gaat. Maar dat betekent niet altijd dat je lichaam alweer klaar is voor alles. Dat is voor veel vrouwen een verrassing.
Tijdens de zwangerschap heeft je buik ruimte gemaakt voor je baby. Je lichaam heeft spanning opgevangen en moet nu weer leren samenwerken. Bij een keizersnede komt daar nog bij dat meerdere lagen in je buik moeten herstellen. Het vertrouwen in dat gebied moet vaak ook weer terugkomen.
Waarom je lichaam anders voelt
Ook je ademhaling verandert vaak. Veel vrouwen ademen hoger en minder diep. Je romp voelt minder stevig en bewegen kost soms meer energie dan vroeger.
Daarbij speelt je core een belangrijke rol. Dat is het samenspel van je ademhaling, buik, rug en bekkenbodem. Samen zorgen ze voor stabiliteit en helpen ze je lichaam om druk goed op te vangen bij alles wat je doet. Na een zwangerschap en bevalling werkt dat systeem vaak nog niet goed samen. En dat voel je.
Misschien heb je wel eens gehoord dat je lichaam nog ‘los’ is door hormonen zoals relaxine. Inmiddels weten we dat dit iets anders werkt dan vroeger werd gedacht. Relaxine daalt na de bevalling vrij snel en is rond zes weken meestal niet meer aantoonbaar in het bloed. Het bepaalt dus niet hoe belastbaar je bent. Dat onstabiele gevoel komt vooral doordat je lichaam nog aan het herstellen is en opnieuw moet leren samenwerken.
Te snel opbouwen werkt vaak tegen je
Daarom werkt te snel opbouwen vaak niet goed. Niet omdat je lichaam zwak is, maar omdat het nog niet goed samenwerkt. Als je te snel te veel vraagt – zoals tillen, sporten of springen – gaat je lichaam dat ergens anders opvangen. Je gaat compenseren. Vaak merk je dat pas later.
Bij de een zorgt dat voor een zwaar gevoel of urineverlies. Bij de ander voor buik- of rugklachten, een trekkend gevoel rond het litteken of het gevoel dat de romp niet goed meewerkt. Blijven dit soort signalen na 6 tot 12 weken aanwezig? Dan is dat een goed moment om ernaar te laten kijken.
De eerste weken: werken aan een sterke basis
Juist daarom zit de eerste winst niet in meer doen, maar in beter opbouwen. In de eerste weken werk je aan je basis:
- Je ademhaling weer rustig en laag krijgen.
- Je buikspieren voorzichtig activeren, zonder te forceren.
- Kleine, gecontroleerde bewegingen maken.
- Bewust bewegen tijdens dagelijkse handelingen.
Geen grote of zware inspanning, maar precies wat je lichaam nodig heeft om goed te herstellen.
Twijfel je over wat je wel of niet kunt doen? Bespreek het met je kraamverzorgende of vraag naar het PowerMama Post Partum Herstelplan* voor de eerste 6 weken na je bevalling. Zo kijk je samen naar wat past bij jouw herstel.
Wanneer kun je weer sporten?
En dan komt er vanzelf een moment waarop je weer wilt rennen, springen of sporten zoals vroeger. Dat is heel logisch. Maar daarvoor heeft je lichaam wel een goede basis nodig:
- Een stevige romp
- Genoeg controle over de druk in je lichaam
- Kracht kunnen gebruiken zonder te compenseren
High impact sporten, zoals hardlopen of springen, kun je daarom beter pas doen als die basis er is. Niet omdat het niet mag, maar omdat je wilt dat je lichaam het goed aankan.
Je hoeft het niet alleen te doen
Wat helpt, is dat je het niet alleen hoeft uit te zoeken. Een check bij een bekkenfysiotherapeut of aandacht voor je litteken met littekenmassage kan helpen om beter te begrijpen hoe je lichaam werkt en wat jij nodig hebt.
Ook begeleiding van iemand met kennis van postpartum herstel kan helpen als je weer gaat sporten. Dat remt je niet af, maar helpt juist om sterker terug te komen.
Iedere herstelperiode is anders
Misschien gaat jouw herstel zoals je had gehoopt. Misschien helemaal niet. En eerlijk? Dat zegt nog niet zoveel over hoe het straks gaat. De één voelt zich snel weer zichzelf, de ander moet echt opnieuw vertrouwen krijgen in haar lichaam. Beide situaties zien we vaak in de kraamweek en de weken of maanden daarna. En beide komen goed.
Het gaat er niet om hoe snel je terug bent. Het gaat erom dat jij de tijd neemt om het goed op te bouwen. Want dat bepaalt uiteindelijk hoe je je straks voelt als je weer alles wilt doen wat je deed, of misschien zelfs meer dan dat.
You can do it, PowerMama!
Liefs,
Marije & Mariska
PowerMama Heerenveen
*Voor wie graag wat meer houvast wil in de eerste weken: er is een PowerMama Post Partum herstelplan voor de eerste 6 weken na de bevalling. Hierin wordt stap voor stap uitgelegd hoe je rustig kunt opbouwen. Dit document is gedeeld met kraamzorgorganisaties en is vaak op te vragen via je kraamverzorgende.